Mae Cynghrair Henoed Cymru yn archwilio effaith Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014 ar fywydau pobl hŷn ar iddo gael ei chyflwyno ar 6 Ebrill 2016.

Hoffem gasglu gwybodaeth am effeithiau arferion comisiynu ar ôl i’r Ddeddf gael ei gweithredu. Mae’r arolwg hwn yn galw am ymatebion gan staff awdurdod lleol. 

Gofynnwn i chi i lenwi’r holiadur hwn os ydych chi yn ymwybodol o’r prosesau comisiynu gwasanaethau ar gyfer pobl hŷn ers i’r Ddeddf gael ei chyflwyno ym mis Ebrill 2016.

Bydd hi’n cymryd rhwng deg ac ugain munud i lenwi’r holiadur.

* 1. Ym mha awdurdod/au lleol ydych chi’n gweithio?

* 2. Mae’r Ddeddf yn pennu’r “dyletswyddau cyffredinol” y mae’n rhaid i awdurdodau lleol gydymffurfio â nhw. Mewn perthynas â phobl hŷn, rhaid i’r rheiny sy’n gweithredu swyddogaethau’r Ddeddf hyrwyddo lles y bobl sydd angen gofal a chymorth, yn ogystal â gofalwyr sydd angen cymorth. Rhaid iddynt ystyried safbwyntiau, dymuniadau, teimladau, nodweddion, diwylliant a chredoau pob unigolyn. Yn ogystal, rhaid iddynt hyrwyddo a pharchu urddas yr unigolion, a’u cefnogi nhw i gyfrannu at benderfyniadau sy’n effeithio arnynt. Rhaid iddynt adael i oedolion fesur eu llesiant eu hunain, a rhaid iddynt hyrwyddo annibyniaeth yr oedolyn lle bynnag y bo modd.  

Yn eich profiad chi, ers 6 Ebrill 2016, ydy Llywodraeth Cymru wedi darparu cyfarwyddyd eglur i’ch awdurdodau lleol o ran cydymffurfio â dyletswyddau’r Ddeddf? 

* 3. Yn eich profiad chi, ers 6 Ebrill 2016, ydy’r dyletswyddau a osodir ar awdurdodau lleol gan y Ddeddf yn gweithio yn ymarferol?

* 4. Yn eich profiad chi, ers 6 Ebrill 2016, ydy’r Ddeddf wedi cael ei dehongli’n lleol o gwbl?

* 5. Esboniwch isod eich barn chi o effaith dehongliadau lleol y Ddeddf.

* 6. Mae Adran 5 y Ddeddf yn esbonio rhwymedigaethau’r awdurdodau lleol o ran darparu “gwasanaethau ataliol”. Mewn perthynas â phobl hŷn, rhaid i awdurdod lleol ddarparu, neu drefnu i ddarparu, ystod a lefel o wasanaethau a fydd yn:

·         cyfrannu tuag at atal neu ohirio datblygiad o anghenion gofal a chymorth pobl;

·         lleihau anghenion gofal a chymorth pobl sydd â’r anghenion hyn;

·         lleddfu effeithiau eu hanableddau ar bobl anabl;

·         cyfrannu tuag at atal pobl rhag dioddef cam-drin neu esgeulustod;

·         galluogi pobl i fyw bywydau mor annibynnol ag sy’n bosibl.

 
Yn eich profiad chi, ers 6 Ebrill 2016, oes mwy o wasanaethau integredig ac ataliol wedi cael eu datblygu ar draws y sector?

* 7. Yn eich profiad chi, ers 6 Ebrill 2016, ydy prosesau ariannu awdurdodau lleol wedi cefnogi ceisiadau trydydd sector?

* 8. Yn eich profiad chi, ers 6 Ebrill 2016, oes amser ac ystyriaeth wedi cael eu neilltuo i ddatblygu arferion comisiynu effeithiol er mwyn gweithio mewn partneriaeth â’r trydydd sector?

* 9. Yn eich profiad chi, ers 6 Ebrill 2016, ydy awdurdodau lleol wedi arddangos dealltwriaeth eglur o werth partneriaethau strategol gyda’r trydydd sector?

* 10. Yn eich profiad chi, ers 6 Ebrill 2016, ydy awdurdodau lleol wedi cynnal prosesau monitro effeithlon i sefydliadau sy’n derbyn cymorth ariannol?

* 11. Yn eich profiad chi, ers 6 Ebrill 2016, ydy prosesau ariannu awdurdodau lleol wedi cefnogi’r trydydd sector o ran cyflenwi gwasanaethau o ansawdd?

* 12. Yn eich profiad chi, ers 6 Ebrill 2016, ydy prosesau ariannu awdurdodau lleol wedi cefnogi’r trydydd sector o ran cyflenwi gwasanaethau sy’n diwallu anghenion pobl hŷn?

* 13. Yn eich profiad chi, ers 6 Ebrill 2016, ydy awdurdodau lleol wedi darparu cyfleoedd i bobl hŷn gyfrannu at gynllunio a chyflenwi gwasanaethau a gomisiynwyd?

* 14. Yn eich profiad chi, ers 6 Ebrill 2016, ydy prosesau comisiynu awdurdodau lleol wedi dangos gwell dealltwriaeth o bartneriaethau trydydd sector cydweithredol presennol?

* 15. Yn eich profiad chi, ers 6 Ebrill 2016, ydy prosesau comisiynu awdurdodau lleol wedi annog sefydliadau’r trydydd sector i sefydlu a chyflenwi gwasanaethau mewn partneriaeth?

* 16. Yn eich profiad chi, ers 6 Ebrill 2016, ydy prosesau comisiynu awdurdodau lleol wedi rhoi amser i sefydliadau’r trydydd sector gynllunio ac ymgeisio am wasanaethau mewn partneriaeth?

* 17. Y Gronfa Gofal Canolraddol / Y Gronfa Gofal Integredig

Yn wreiddiol, sefydlwyd y Gronfa Gofal Canolraddol yn 2014 i gefnogi mentrau sy’n atal derbyniadau ysbyty diangen, derbyniadau anaddas i ofal preswyl ac oedi o ran rhyddhau cleifion o’r ysbyty. O 1 Ebrill 2017, cafodd y Gronfa Gofal Canolraddol ei hail-frandio fel y Gronfa Gofal Integredig (CGI) er mwyn adlewyrchu’r maes ehangach yn well.

Mae Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014 yn darparu ar gyfer byrddau partneriaeth rhanbarthol sy’n dod ag iechyd, gwasanaethau cymdeithasol, y trydydd sector a phartneriaid eraill ynghyd er mwyn datblygu a darparu gwasanaethau integredig yn effeithiol yng Nghymru. Y nod yw gwella deilliannau a llesiant pobl sydd ag anghenion gofal a chymorth, a’u gofalwyr. Rhaid i’r byrddau sicrhau bod y gwasanaethau’n cael eu cyflenwi yn effeithiol ac yn effeithlon. Mecanwaith yw’r CGI i sichrau bod gofynion yn Ddeddf yn cael eu darparu.

Mewn perthynas â phobl hŷn, rhaid i Fyrddau Polisi Rhanbarthol ddefnyddio’r CGI i gefnogi mentrau a gweithgareddau sy’n darparu dull gwaith integredig a chydweithredol mewn perthynas â’r meysydd canlynol ar gyfer integreiddio:

·         Pobl hŷn ag anghenion cymhleth a chyflyrau hirdymor, gan gynnwys dementia

·         Pobl ag anableddau dysgu

·         Gofalwyr, gan gynnwys gofalwyr ifanc



Yn eich profiad chi, ers 6 Ebrill 2016, ydy’r CGI wedi cefnogi gweithio integredig ar draws sectorau?

* 18. Yn eich profiad chi, ers 6 Ebrill 2016, ydy’r CGI wedi cefnogi arloesedd o ran cyflenwi gwasanaeth sy’n ymatebol i anghenion pobl hŷn?

* 19. Yn eich profiad chi, ers 6 Ebrill 2016, ydy’r CGI wedi arwain at adnabod bylchau wrth ddarparu gwasanaethau?

* 20. Yn eich profiad chi, ers 6 Ebrill 2016, ydy’r CGI wedi arwain at lenwi bylchau wrth ddarparu gwasanaethau?

* 21. Yn eich profiad chi, ers 6 Ebrill 2016, ydy prosiectau’r CGI sy’n adrodd deilliannau mesuredig cadarnhaol wedi cael eu prif ffrydio?

* 22. Yn eich profiad chi, ers 6 Ebrill 2016, ydy’r CGI wedi cyflawni ei nod o ran cefnogi pobl hŷn i gynnal eu hannibyniaeth ac aros yn eu cartrefi eu hunain?

* 23. Yn eich profiad chi, ers 6 Ebrill 2016, ydy’r CGI wedi cefnogi pobl hŷn i gyfrannu at eu gofal eu hunain?

* 24. Gofynnwn i chi amlinellu isod os oes unrhyw beth yr hoffech chi ychwanegu am eich profiadau o arferion comisiynu ers cyflwyno Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) ar 6 Ebrill 2016. Bydd pob sylw yn cael ei ddefnyddio’n anhysbys.

T